Алтадмал суурьтай номин чулуун жинс.

Зэвэрсэн төмөр жижиг ялтаснууд. 2-р ялтас нь зэврэлтээс болж зах ирмэгээрээ цоорсон, 1-р ялтасны зах арзгар болж зэвэрсэн. 6-р ялтас зах ирмэгээр эмтэрсэн. 5-р ялтас дотор зүүн доод буландаа нүхтэй. 11-р ялтас жижиг нүхтэй.


Торгоор хийсэн, монгол дээл малгайтай. Дөрвөлжин шилэн хорготой, Монголын хүүхдийн урлан бүтээх төвийн багш нар хийсэн бүтээл.

 Дугуй хээтэй шар торго нь жижиг, том 3ш шатсан хэсэгтэй. 17,2см голчтой дугуй хээний хүрээг 16 дэлбээ гаргасан 1,3см зузаан хүрээний голд гурван дэлбээтэй навч, иш салаалан угалзарсан. Цэцэг, түүний хоёр талд толгойгоо эргүүлэн өөд өөдөөсөө харсан салаа туурайтай, толгой чих том, хүзүү богино, бүдүүн, дэл өтгөн, цээжин тушаа дээш угалзарсан даль жигүүртэй. Нарийхан урт сүүлтэй, хөлөө нугалсан домгийн амьтан дүрсэлсэн. Амьтны хүзүү болон хойд хөлийн хавьд тус бүр нэг ширхэг дугуй дүрс, мөн сүүлийн үзүүрийн доор 1ш хөндлөн харсан араб наймын тоо хэлбэртэй дүрс, цэцгийн дээр саран дүрс түүний 2 талд нэжгээд жижиг дугуй дүрс гаргажээ. Торгоны дэвсгэр өнгөнд голдоо 6 дэлбээтэй, 6 талт дүрс үргэлжилсэн хээтэй. Дотор талд бор өнгийн нимгэн сүлжмэл даавууг цагаан утсаар оёж доторлосон бололтой өөдөс залгаатай. 

100 тын дэвсгэрт 034667аб гэсэн дугаартай, цэнхэр өнгөтэй, 1940 оны сүлд Д.Сүхбаатарын хөрөгтэй.
В /50тын дэвсгэрт 802568аб дугаартай, ногоон өнгөтэй, 
С /25тын дэвсгэрт 438784 ав дугаартай
D /10тын дэвсгэрт 306264 аа дугаартай
Е /5тын дэвсгэрт 706566 аг дугаартай
F /3тын дэвсгэрт 505606 аа дугаартай ногоон өнгөтэй
G 1 төгрөг 508408 ав дугаартай

Намжү-вандан хийгээд э-вам хосолсон соёмбо шүтээн.

Цагаан өнгөтэй, хоёр талд нь ногоон навчтай, үзмэн ягаан өнгийн цэцэг дүрсэлсэн. Ногоон хайрцагтай, Унгар улсаас 1995 онд Очирбатад дурсгасан.


 Дугуй, саарал өнгөтэй.
Б. Нүүрэн талд: "Хааны нэрээр Аргуны дэлдүүлсэн" гэсэн 5 эгнээ монгол бичээсийн дунд Мөнх хааны сэрээ тамгатай. 1-5 цаг хооронд цэгэн хүрээний оромтой.
Ар талд: Дөрвөлжин хүрээн дотор "Коран судрын маань болох Калима" гэж тайлсан 3 мөр араб бичээстэй. Дөрвөлжин хүрээний баруун, зүүн, доод 3 талд бүдэг бичээстэй. 5-10 цаг хооронд цэгэн хүрээний оромтой. Эл хаадын зоосон дээр Их хаадын тамгатай байх нь ховор тохиолдол.

 Дугуй, ногоон өнгөтэй.
Нүүрэн талд: Захаас 3 мм гүн 3-8 цаг хооронд цэгэн хүрээтэй, түүний дээд талд арслангийн дүрстэй.
Ар талд: Дөрвөлжин дотор "Сарай" гэж тайлсан 2 мөр араб бичээстэй.

Ногоон эрээн ваар


Хавтага- Гонзгой дөрвөлжин хэлбэртэй, доод хоёр булан нь дугуй, амсар нь гол ба 2 захаар яльгүй өндөрссөн. Хавтгыг тойруулж даавуугаар эмжсэн. Нэг талыг улбар шар, цэнхэр цагаан өнгийн даавууг 4 хэсэг зүйж, оёдлын завсар нь жижиг гурвалжин нугалсан өнгө өнгийн даавууг хөрөөний шүд шиг зэрэгцүүлэн оёсон. Нийт 26ш гурвалжин даавууг доош харуулж оёсон. Нөгөө талд нь шар, улаан, цагаан даавууг зүйж, завсар нь өнгийн даавууг гурвалжин нугалж, шар утсаар нийт 32ш шүд оёсон.

 Дөрвөлжин хэлбэртэй 10 ширхэг ялтас 

Англи хэл дээр хатуу цагаан цаасан дээр хэвлэсэн. "Orkhon valley cultural land scape" гэж голд нь тод хараар бичсэн

 Эмээлийн урд бүүрэгний ялтсан чимэглэл. Мөлгөр булантай дөрвөлжин бүүрэгний хэлбэр оруулан, гол хэсэгт уул болон хамар хээг зохиомжлон, эргэн тойронд нь цэцэг, навчин хээг дүрслэж, нүүрэн талыг нь алтаар шарсан.


"Дугуй цагаан өнгөтэй амсрыг нь тойруулан нүхэлсэн хээ голд нь цагаан өнгөөр 4 давхар тугтай барилга дүрсэлсэн таваг.  1992 онд .УБХ-ын дарга Р. Гончигдоржид дурсгасан.

Хавтгай дөрвөлжин хар өнгөтэй, ард нь нугасаар холбосон, босгож тавих зориулалттай. Ногоон хамбаар бүрсэн хайрцагтай. Р. Гончигдоржид Пакистаны холбооны шүүхийн Академи 1992 онд дурсгасан.

Дугуй шар модон тэмдэг. Дардсандаа эргэдэг модон тагтай. Дардасны захаар "Мигжид Жанрайсиг шүтээнийг бүтээн залах ажлыг удирдан зохион байгуулах", төвд "Улсын комисс УХА- 0002" гэсэн кирилл бичигтэй.


Соёмбын 13 хэлний бичээс сийлсэн модон бар.


Соёмбын дүрслэлтэй модон гуу.


Дугуй хар хүрэн өнгөтэй, голдоо 6 мм-ийн хэмжээтэй дөрвөлжиндүү нүхтэй.
Нүүрэн тал: Нүхний 4 талд ханз үсгээр "Жи Да Тон Бао буюу Жи Да хааны гүйлгээний эрдэнэ" гэж бичжээ.
Ар тал: Цулгуй

Нүүрэн талд: Хааны нэрээр Аргуны дэлдүүлсэн гэсэн 4 эгнээ монгол бичигтэй, мөн Аргун гэж арабаар бичсэн. араб бичээсийн доор 6 хошуут од, 4 эгнээ монгол бичээсийн дунд 2 ширхэг 6 хошуут од, бүх бичээсүүдийн урд 2 ширхэг 6 хошуут од дүрсэлсэн. 23-34 минут хооронд цэгэн хүрээтэй.
Ар талд: Нэг тал нь 1,4 см хэмжээтэй дөрвөлжин хүрээн дунд Коран судрын маань болох Калима гэж тайлсан 3 мөр араб бичээстэй. Хүрээний гадна 4 талд бичээстэй. 3-6 цаг хооронд цэгэн хүрээтэй.
В. 7-10 цаг хооронд захаараа харласан.

Дугуй саарал өнгөтэй зоос 2 талдаа ар өвөргүй бүдэг бичээстэй, хар өнгөр тогтсон.

цагаан цэцэгтэй бор ваар 




Дөрвөлжин, мөнгө нь харласан. Бад суурьтай цэцгэн бариултай. Дардасны голд соёмбо, түүний хоёр хажууд нэг, нэг мөр монгол бичигтэй. Совмбоны нар, сар, галны хажууд "хуулбар" гэсэн монгол бичигтэй.


Дугуйдуу, зууван, бор шарга өнгөтэй, Дүрслэл маш бүдэг.
Нүүрэн талд: Бат хааны удмын тамгатай. Түүний баруун талд үл мэдэгдэх дүрстэй.
Ар талд: Голдоо араб бичээстэй, түүний гадуур нарийн хүрээний оромтой.

Дугуй. цагаан.
Нүүрэн талд: Зоос ерөнхийдөө зүүн дээш хэлтгий дарагдсан. 4 дэлбээ бүхий сарнай цэцгэн хүрээн дунд 6 хошуу тамга болон "Эрхэм дээд Мухаммад хаан" гэж тайлсан 3 мөр араб бичээстэй. Эдгээрийн гадуур 1:08-6 цаг хооронд дан болон цэгэн хүрээтэй. 6-12 цаг хооронд  хүрээ бичээс элэгдэж мөлийсөн.
Ар талд: 4 дэлбээ бүхий сарнай цэцгэн хүрээн дотор Дувагийн удмын бундан тамга түүнийг тойрон байрласан "Ард түмний хот
"Тэрмэзийн зоос" гэж тайлсан араб бичээстэй. 8-10 цаг хооронд дан болон цэгэн хүрээтэй. 1-8 цаг хооронд хүрээ, бичээс элэгдэж мөлийсөн. Зах ирмэгээрээ хотгор гүдгэртэй.

 Энэхүү яйчилын далбааг мөнгөөр урлаж, далбааны 2 талаар гөрмөл хээгээр хүрээлж, дундуур нь 4 дэлбээт цэцэг, дугуй хээг цувуулсан хүрээний гол дээд хэсэг луу, 8 тахилыг 2 эгнээ цувруулан, доод хэсгээр нь үүл, уул хээг хөөмөлдөн алтаар шарж уран гоёор дүрсэлсэн байна.

Хос луун хээтэй хар торгон гадартай, цайвар ногоон өнгийн чисчүү дотортой, хар эрээн хоргойгоор өргөн, түүний гадуур улаан торгоор нарийн эмжээрлэж, солонгон туузан хошоог даруулсан 4 ширхэг цоохор гуулин товчтой.

Дугуй, саарал өнгөтэй.
Нүүрэн талд: Дугуй хүрээн дунд "Тэнгэрийн хүчүн дор Хасаны дэлдүүлсэн" гэсэн 5 эгнээ монгол бичээсийн дунд Хасан Махмуд гэсэн 1 мөр араб бичээстэй. Эдгээрийн дор "М.Хас" гэсэн монгол дөрвөлжин бичээстэй. Бичээсүүдийн дээр болон зүүн талд хээ дүрсэлсэн. 
Ар талд: 5 дэлбээ бүхий сарнай цэцгэн хүрээн дунд Калима гэж тайлсан 5 мөр араб бичээстэй. Дээрээсээ 2 дахь мөр бичээсийн голд өлзий хээтэй. 11-6 цаг хооронд нарийн хүрээтэй. 2-4 цаг хооронд цэгэн хүрээний оромтой.

"Хүрэн өнгөтэй домбор хөгжим

 Таван хошууг улаанаар пааландаж, хошуу бүрийн хооронд 2-10мм-ийн урттай алтлаг цацраг 7ш-тэй, төвдөө алтан хүрээтэй, цагаан паалан тойргийн голд 1960 оны сүлд, дээр нь намирч буй улаан туг дүрсэлсэн. №3897 дугаартай.

Хар хүрэн өнгийн 2 талдаа иртэй, үзүүр лүгээ нарийссан, бариулын 1 талд гүн ховил түүнээс гарсан 2ш сэнжтэй, бариулын ар хавтгай, тав хэлбэртэй.

Нүүрэн талд: Голын 3 мөр араб бичээсийг судлаачид "Эрхэм дээд Мөнхтөмөр хаан, Крым" гэж тайлсан. 3 давхар хүрээтэй. Голын хүрээ нь цэгэн хүрээ. 59-13 минутанд хүрээнүүд харагдана. 3 мөр араб бичээсийн дор Батхааны овгийн тамгатай.
Ар талд: "Аллахаас өөр бурхан үгүй, түүнтэй хэнч үл эн зэрэгцмуй, 665 он Калима" гэж тайлсан 3 мар араб бичээстэй. Захаараа 3 давхар хүрээтэй, голын хүрээ нь цэгэн хүрээ.

Дугуй, цагаан өнгөтэй.
Нүүрэн талд: Дугуй хүрээний голд ширээтэй бундан тамга, түүнийг тойрсон 1 мөр араб бичээстэй. Дугуй хүрээний гадуур цэгэн хүрээтэй. 4-5 минуторчим 1 см цуурсан. /Заадал гарсан./ 22, 27, 38, 52, 54, 58 минутан дээр жижиг сэтэрхийтэй.
Ар талд: Дугуй хүрээн дунд 2 мөр араб бичээстэй. Бичээсийн 2 талд тус бүр 2 цэгтэй. Дугуй хүрээний гадуур цэгэн хүрээтэй. 18-38 минут хооронд элэгдэж мөлийсөн.

Дугуй, хар саарал өнгөтэй.
Нүүрэн талд: Зоос зүүн тийш үл ялиг хазгай дэлдэгдсэн. Монгол бичгээр Тэнгэрийн хүчүн дор Хасаны дэлдүүлсэн гэж тайлсан 4 эгнээ бичээсийн голд Хасан Махмуд гэж 1 мөр арабаар бичсэн. Эдгээрийн доогуур "М.Хас" гэж монгол дөрвөлжин үсгээр бичсэн. Гадуураа 5-10 цаг хооронд нарийн болон цэгэн хүрээтэй.
Ар талд: 5 дэлбээтэй сарнай цэцгэн хүрээн дунд Калима гэж тайлсан 5 мөр араб бичээстэй. Гадуураа 6-1 цаг хооронд нарийн болон цэгэн хүрээтэй.

Шар эрээн өнгийн яст мэлхийг хатааж, дотор нь тариа хийсэн. БНСВУ-ын Ерөнхийлөгчөөс 1994 онд Очирбатад дурсгасан

Шар өнгөтэй, 4 тал 8 цацраг бүхий голдоо хөх цэнхэр өнгийн дэвсгэр дээр Чингис хааны хөргийг дүрсэлж доор нь "1206" гэж бичсэн, тойруулан 9-н цагаан, гадна 4-н талд дөрвөн хөх шигтгээтэй, ар талд нь "Чингэс хааны одон" гэж хагас дугуйруулан бичиж сийлсэн, дээд талдаа зүүлттэй.

Дугуй, хар саарал өнгөтэй.
Б. Нүүрэн талд: 10-8 цаг хооронд цэгэн болон өргөн нарийн 3 давхар хүрээн дотор "Аугаа их Султан Абу Сайд дэлдүүлэв, хааны 33-р он"  гэж бичсэн 7 мөр араб бичээсийн голын мөр нь Бусайд гэж монгол бичгээр бичсэний 4 талд өлзий хээтэй.  
Ар талд: Калима болон Исламын анхны дөрвөн Халиф болох Абу Бекр, Омар, Отман, Али нарын нэрийг эртний арабын Куфи хэлбэрээр бичсэн. Бичээсүүдийг тойрсон 8 ширхэг 6 хошуут одтой. Эдгээрийг тойрсон 8-3 цаг хооронд цэгэн болон нарийн хүрээтэй.

Улаан, Саарал өнгийн дээл, богтог малгайтай хатдын хөрөг. Баруун нь Наган хатан, зүүн нь тодорхойгүй.

Түүхэн явдлаас сэдэвлэсэн Хорезмын эзэнт улсын байшин барилга, худалдаа наймаа, морь тэмээ унасан монгол болон толгойгоо алчуураар ороосон хүмүүсийг дүрсэлсэн.

Улаан болон улаан шаргал өнгийн дээл , богтого малгайтай хатдын хөрөг

Дугуй, ирмэг арзгар, хүрэн саарал өнгөтэй.
Б. Нүүрэн талд: Дугуй хүрээн дунд Тольбух хааны чихтэй тамга түүний 2 талаар "Крымд дэлдүүлэв" гэж тайлсан араб бичээстэй. 32-53 минут хооронд хүрээ элэгдэж арилсан.44 минут дээр жижиг цууралттай.
Ар талд: Дугуй хүрээн дунд 6 хошуу хүрээн дотор онги маягийн дугуй дүрстэй. Эдгээрийн гадуур цагийн зүүний 30-42 минут хооронд дугуйрсан цэгэн хүрээтэй.


Аягыг давтах, хэлбэх аргаар урласан, амсрыг гадагш нугалж хүрээлсэн. Мөн голдоо 6 ширхэг бад түүний голд 2 дүрс сийлбэрлэн, завсар зайг нарийн цохилтуураар цохиж дүрс хээг тодруулсан байна.


Нүүрэн талд: Зоос баруун доошоо хэлтгий дэлдэгдэж бичээс тал гарсан. "Хааны нэрээр Байдугийн дэлдүүлсэн. Ариун" гэсэн 5 эгнээ монгол бичээсийн дээгүүр 8-2 цаг хооронд цэгэн хүрээний оромтой. 
Ар талд: Зоос зүүн дээш хэлтгий дарагдсан. Коран судрын маань болох Калима гэж тайлсан 5 мөр араб бичээстэй. Бичээсийн гадуур тойрсон 1-9 цаг хооронд нарийн хүрээтэй. Хүрээний гадуур тойрсон араб бичээстэй.

Хөх эрээн хос дугуй, жижиг ваар


A. Алтан шар өнгөтэй. Дээрх зүүдэг хэсэгт төрийн далбааны улаан, цэнхэр, улаан өнгийг пааландан цагирагаар холбосон. Медалийн төвд нь улаан таван хошуутай соёмбо, Бид ялав гэсэн бичиг, 1945 он зэргийг дүрсэлсэн. Ардаа эрэгтэй, боолт байхгүй, 5003 гэсэн дугаар сийлсэн.


Монгол зургийн аргаар баяр наадам хийж байгааг дүрсэлсэн.  Зураач н. Дарьсүрэн

Тунгалаг шил. Канадын парламентаас 1997 онд Очирбатад дурсгасан.


Бурхан Халдун уулыг тахин буцаж байгаа цэргүүдийг намар цагт дүрсэлсэн.
До. Болд, Монголын урчуудын эвлэлийн хорооны зураач, Төрийн шагналт зураач

Өргөн шармал амсартай, хар ногоон өнгөтэй, хээ дүрсэлсэн. Шинэ Зеландаас 1997 онд П. Очирбатад дурсгасан.


1) Малгай- Таван талтай, бөмбөгөр оройтой, булган малгай. Ягаан торгоор доторлосон. Оройд нь гуулин шовгор орой хийж, дээр нь улаан хүрэн өнгийн бөөрөнхий чулуу шигтгэн хийсэн. 5ш сувд, 5ш цэнхэр шигтгээ шигтгэсэн. 
2) Дээл- Захгүй шаргал даавуун сампин зангидсан 5ш товчтой, хөх атласаар доторлосон, хоёр ханцуй хормойд шар утсаар хээ оёсон. 
3) Додиг шаргал даавууг ягаан торгоор доторлож, дээлийн зах гарган, 3ш сампин зангидсан товч, шилбэтэй. Нэлэнхийд нь алтан шар туузаар хээлэн хүрээлсэн. Энгэрт нь дугуй дотор соёмбо, хээ оёсон даавууг цардаж нааж оёсон. 
4) Бүс- зузаан шар ширээр хийж, дотор талыг нимгэн арьсаар бүрсэн. 14ш жижиг метал цэцгэн товруунд 8ш шүр, 6ш ногоон чулуу, шигтгэсэн. Өлзий хээ товойлгосон метал эдлэл голд нь 2,2 см голчтой шүр, 4 талд нь жижиг 4ш цэнхэр чулуу шигтгэсэн. 
5) Хос гутал- Баруун, зүүн хөлийн улаан хүрэн булгиаран ногоон сарьсаар эмжин хээ тавьсан ээтгэр хоншоортой Монгол гутал. Улаан хүрэн торго, шар савхиар хийсэн хараатай. 

Нүүрэн талд: Хагас дугуй болон тэгш өнцөгт  дүрсээс бүтсэн хүрээн дунд "Султан Абу Сайд Бахадур хааныг тэнгэр ивээхболтугай" гэж тайлсан 3 мөр араб бичээстэй.
Ар талд: 1 тал нь 1,4 см хэмжээтэй тэгш өнцөгт дөрвөлжин хүрээн дунд Коран судрын маань болох Калима гэж тайлсан 3 мөр араб бичээстэй. Дөрвөлжин хүрээний гадна 4 талд бүдэг бичээстэй. Эдгээрийн гадуур 3-6 цаг хооронд нарийн хүрээтэй.

Хар өнгөтэй, доош шөвийсөн бөмбөгөр хэлбэртэй, дээрээ дугуй сэнжтэй дүүгүүр.

Богтаг малгайн үйсээр хийсэн орой болон хоолой хэсэг, заадсаараа салсан боловч хооронд нь оёж бэхэлж байсан жижиг нүхнүүдтэй. Малгай орой хэсэг эвээрээ нийлэх боловч 3 хэсэг болсон, цэцгэн хээний оромтой. Сүхбаатар аймаг, Түвшинширээ сум, Оорцог овоо уул


Нүүрэн талд: нарийн зураасын дотор талд 8 ширхэг хагас дугуйг олтлолцуулан байрлуулсан хээн хүрээтэй, түүний дотор "Аугаа их Султан Абу Сайд Бахадур хааныг тэнгэр ивээх болтугай" гэж арабаар бичсэн. 6-12 цаг хооронд цэгэн болон нарийн хүрээтэй. 6 цаг дээр мөлийсөн.
Ар талд: 8 дэлбээ бүхий цэцгэн хүрээн дунд Калима, Исламын анхны дөрөв Халиф болох Абу Бэкр, Омар, Отман, Али нарын нэр бичээстэй байна. 7 цаг дээр захаараа хотойсон 10-3 цаг хооронд цэгэн болон нарийн хүрээтэй.

Монголын эзэнт гүрэн" монгол маркийн цомог 1997 он. /дотроо 4 ширхэгтэй/

Шавар хар, улаан өнгөтэй ардаа соёмбон тамгатай, байгалийн болор нүүртэй мөнгөн гуутай Гомбогүр бурхан.


Цагаан хавтгай дугуй хэлбэртэй, бөмбөгөр тагтай, таган дээрээ ""UNESCO"" гэж цэнхэр өнгөөр бичсэн. Юнескогоос Очирбатад 1996 онд дурсгасан.

"Хавтгай дөрвөлжин 2 талдаа ховилтой, амсар хөх хүрээтэй. Өөд өөдөөсөө харсан шар ирвэс дүрсэлсэн. Франц улсаас Очирбатад дурсгасан.

 Дугуй, хар саарал өнгөтэй.
Нүүрэн талд: Дундаа цэгтээ 2 нарийн зураасаас бүтсэн 6 хошуут сүлжмэл хээн дунд "Их хаан" гэж тайлсан 2 мөр араб бичээстэй.
Ар талд: 4 дэлбээтэй сарнай цэцгэн хүрээн дотор "Калима" гэж тайлсан 4 мөр араб бичээстэй.

1) Дугуй шовгор оройтой, жижиг саравч маягийн зүйлтэй төмөр малгай. 
2) Дугуй шовгор оройтой, түүний дээр нарийн төмөр орой залгасан. Жижиг саравч маягийн зүйлтэй, дугуй төмөр малгай. Баруун талын таванд хөх өнгийн даавууны өөдөс зүүлттэй

Дугуй хар хүрэн, бор шаргал өнгөтэй. Голдоо 1.2 см-ийн хэмжээтэй дөрвөлжин нүхтэй,
Б. Нүүрэн тал: Дөрвөлжин нүхний 4 талд эвхмэл бичээстэй, судлаачид "Да Юан Тон Бао буюу их төрийн гүйлгээний эрдэнэ" гэж тайлсан. Зоосны гадна хүрээ болон бичээсийг товойлгож цутгасан.
 10 вэн зоос

A. Цайвар өнгийн хоргой торгон хэвсэг, оройтой, хар хилэн хүрээтэй, бор шаргал даавуун дотортой халх эхнэр зуны хилэн малгай. Алт, мөнгөн утсаар цэцэг, навч, үүл, усан хээг битүү даруулан оёж чимэглэсэн. Улаан өнгийн даавуун хос бүчтэй.

A. Аяганы амсар төвгөр хүрээтэй ба амсрын гадна талаар угалз хээг цэгэн цохилуурын аргаар хээлж, доогуур нь 2 нарийн зураасыг тойруулан татсан, өндөр бариултай.

"Бөөрөнхий хэлбэртэй, хүрэн дугуй ёроолтой. Шинэ Зеландын Ерөнхий сайдаас 1997 он


Дугуйдуу хэлбэртэй, мөнгө харласан.
Нүүрэн талд: Захаас дундажаар 1-4 мм зайд 29ш цэгэн хүрээний гадуур 1-8 цагийн хооронд 1мөр бүдэг араб бичээстэй. Цэгэн хүрээний дотор талд 2 мөр тод гаргацтай араб бичээстэй, түүний доор нуман тамга дүрсэлсэн. Судлаачид  бичээсийг "Их хаган Сарайд гэж тайлсан. 
Ар талд: Захаас 1-5 мм зйд 10-4 цагийн хооронд тасархай дугуй хүрээтэй түүний дотор 1 мөр бүдэг араб бичээстэй дотуур нь 10-5 цагийн хооронд дугуйран барласан цэгэн хүрээтэй. Голд нь 3 мөр Коран судрын Калима гэж тайлсан араб бичээстэй.


A. Аяганы амсар төвгөр хүрээтэй ба амсрын гадна талаар угалз хээг цэгэн цохилуурын аргаар хээлсэн, хавтгай суурьтай мөнгөн аяга.

A. Эмээлийн бүүрэг, хавтасны ирмэгийг төмрөөр эмжин дээгүүр нь алт, мөнгөн хээ чимэглэлийг жийжүүдэн чимэглэсэн. Бүүрэгний нүүрэн тал хийгээд хавтасны талбайг адууны шүдний цөгцийг зургаан талт хэлбэрт оруулан, хавтгайлан засаж, зөгийн үүрний сархинаг хэлбэрээр алтан шармал гуулиар шигтгэн чимэглэсэн.

Дугуй хэлбэртэй, дээрээ цагирагаар холбосон, гурвалжин хэлбэрийн зүүлт хэсэгтэй, улаан паалан наасан. Дугуй хэсэгт голд нь сэлэм далайсан морьтой цэрэг, тойрсон хөвөөгөөр улаан кантанд алхан хээ дүрсэлсэн. Ард нь 20702 тоо сийлсэн.

Дугуй хар өнгөтэй. Зоос нэг талдаа үл мэдэгдэх ямар нэгэн дүрстэй, нөгөө талдаа бүдэг бичээстэй, ихэнх хэсэг нь элэгдсэн

Шар фонтой зүүн талдаа монгол болон дөрвөлжин монгол бичээстэй, баруун талдаа хааны хөргийг ногоон дээл ягаан малгайтай дүрсэлсэн

Дугуй улаан хүрэн өнгөтэй.
Б. Зоос нэг талдаа 6 ширхэг дэлбээтэй цэцэгтэй, дэлбээнүүдийн завсраар цэцэг рүү чиглэсэн 6 ширхэг сумтай. Эдгээрийн гадуур том давхар дэлбээ байж болзошгүй бөгөөд 3 дэлбээ нь мэдэгдэж байна. Нөгөө талдаа нарийн болон цэгэн хүрээ тал гарсан. Хүрээнүүдийн дотор 2 мөр араб бичээстэй.

Цуглуулга